
Hyperemesis gravidarum
Als misselijkheid je hele zwangerschap beheerst
Hyperemesis gravidarum, vaak afgekort als HG, is iets anders dan gewone zwangerschapsmisselijkheid.
Misschien ben je vanaf het moment dat je wakker wordt misselijk. Alles ruikt te sterk. Eten lukt nauwelijks en soms is zelfs drinken een uitdaging. Je bent uitgeput, maar rust maakt de misselijkheid niet zomaar minder.
De dagen kunnen steeds meer gaan draaien om één ding: proberen iets binnen te krijgen en hopen dat het blijft zitten.
HG kan daardoor grote invloed hebben op je dagelijks leven, je energie en hoe je je zwangerschap beleeft. De aandoening kan ervoor zorgen dat normaal eten en drinken niet meer lukt en dat gewone dagelijkse activiteiten nauwelijks uitvoerbaar zijn.
In mijn praktijk kijk ik daarom niet alleen naar de misselijkheid en het overgeven. Ik kijk naar wat deze intensieve periode van je lichaam vraagt en waar aanvullende ondersteuning mogelijk is.

Wil je ondersteuning bij hyperemesis gravidarum?

Wat is hyperemesis gravidarum?
Bij hyperemesis gravidarum zijn misselijkheid en overgeven zo ernstig dat ze veel verder gaan dan de gebruikelijke zwangerschapsmisselijkheid.
Je kunt bijvoorbeeld merken dat:
-
eten en drinken nauwelijks lukt
-
je vaak moet overgeven of voortdurend misselijk bent
-
je afvalt
-
je weinig energie overhoudt
-
je gewone dagelijkse dingen nauwelijks meer kunt doen
-
geuren, eten of zelfs het idee aan eten al misselijkheid oproepen
-
je je slap of duizelig voelt
-
je weinig plast of je urine donkerder wordt
Uitdroging en gewichtsverlies kunnen onderdeel zijn van HG. Wanneer je nauwelijks vocht kunt binnenhouden, heel weinig of donker plast, voortdurend erg dorstig of duizelig bent of het gevoel hebt dat je gaat flauwvallen, vraagt dit dezelfde dag om reguliere beoordeling en behandeling.
Hyperemesis vraagt daarom om een andere benadering dan gewone zwangerschapsmisselijkheid.
Het is meer dan alleen overgeven
Wat HG zo zwaar kan maken, is dat de klachten vaak voortdurend aanwezig zijn.
Eten, drinken, douchen, werken of voor je gezin zorgen kunnen ineens enorme opgaven worden. Zelfs een geur in huis of iemand die naast je eet, kan te veel zijn.
Daarnaast kan het emotioneel veel met je doen.
Misschien had je je deze zwangerschap heel anders voorgesteld. Misschien wil je ervan genieten, maar ben je vooral bezig de dag door te komen. Of voelt je wereld steeds kleiner omdat bijna alles te veel energie kost.
Dat verdient aandacht.
​
Niet omdat spanning of emoties de oorzaak van HG zouden zijn, maar omdat langdurig zo ziek zijn ook mentaal veel van je kan vragen. Ook in actuele zwangerschapsrichtlijnen wordt de invloed van HG op stemming, werk, thuissituatie en sociaal leven nadrukkelijk beschreven.

Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar hyperemesis?
Binnen de Chinese geneeskunde hoort de energie van de Maag naar beneden te bewegen.
Bij misselijkheid en overgeven zien we juist een beweging omhoog.
Tijdens de zwangerschap speelt ook de Chong Mai een belangrijke rol. Dit bijzondere vat is nauw verbonden met de baarmoeder en heeft binnen de Chinese geneeskunde tegelijkertijd een relatie met de Maag.
Wanneer de normale dalende beweging verstoord raakt, kan Maag-Qi omhoog bewegen. Dat kan zich uiten in misselijkheid, kokhalzen en overgeven.
Bij hyperemesis kijk ik daarbij verder dan alleen de Maag.
Bij de ene vrouw zie ik bijvoorbeeld vooral een zwakke spijsvertering en weinig energie. Bij een ander spelen juist veel spanning of stagnatie mee. Ook warmte, koude, vocht en een tekort aan voedende lichaamsvloeistoffen kunnen binnen het TCM-beeld een rol spelen.
In mijn eigen TCM-studiemateriaal komt bij hyperemesis bijvoorbeeld ook Maag-Yin-leegte naar voren. Zeker wanneer iemand door langdurig overgeven steeds droger en uitgeputter raakt, wordt het belangrijk om niet alleen naar het omhoog bewegen van de Maag-Qi te kijken, maar ook naar wat het lichaam ondertussen tekortkomt.
Daarom bestaat er ook bij HG geen standaardbehandeling die voor iedere vrouw hetzelfde is.
Acupunctuur als aanvullende ondersteuning bij HG
Bij hyperemesis staat de reguliere behandeling van vochttekort, voeding en misselijkheid voorop. Acupunctuur kan daarnaast als aanvullende behandeling worden ingezet.
Tijdens de behandeling kijk ik onder andere naar:
-
hoe vaak en wanneer je moet overgeven
-
of je gal, voeding, vocht of vooral droog kokhalzen hebt
-
wat je nog kunt eten en drinken
-
je energie en mate van uitputting
-
je spijsvertering
-
je slaap
-
warmte en kou
-
droogte en dorst
-
spanning en lichamelijke onrust
-
hoeveel weken je zwanger bent
Juist bij HG vind ik het belangrijk om niet automatisch volgens één vast protocol te behandelen.
Binnen de zwangerschapsacupunctuur worden onder andere punten gebruikt die gericht zijn op het ondersteunen van de Maag en het verminderen van de opwaartse beweging bij misselijkheid. PC6 aan de binnenzijde van de arm en ST36 bij het onderbeen komen daarbij regelmatig terug in de vakliteratuur. De verdere puntkeuze wordt afgestemd op het individuele TCM-patroon.
Onderzoek naar acupunctuur bij misselijkheid in de vroege zwangerschap laat zien dat een individuele TCM-behandeling de misselijkheid en het droog kokhalzen kan verminderen. Voor hyperemesis zelf is de wetenschappelijke onderbouwing beperkter. Daarom zie ik acupunctuur bij HG nadrukkelijk als aanvullende ondersteuning, niet als vervanging van de medische behandeling die soms nodig is.
Wanneer je lichaam steeds verder uitgeput raakt

Bij gewone zwangerschapsmisselijkheid kan de aandacht vooral liggen op het tot rust brengen van de Maag.
​
Bij hyperemesis speelt vaak meer.
Wanneer je weinig binnenhoudt, veel overgeeft en al langere tijd ziek bent, kan je lichaam steeds minder reserves hebben. Je kunt je slap, koud, leeg of juist onrustig en droog voelen.
Daarom kijk ik tijdens het traject steeds opnieuw naar wat er op dat moment op de voorgrond staat.
De ene behandeling kan meer gericht zijn op het kalmeren van de misselijkheid. Op een ander moment kan juist ondersteuning van energie, rust en herstel belangrijker worden.
De behandeling beweegt mee met jouw situatie.
Eten en drinken bij hyperemesis
Bij HG vind ik het niet passend om met een lange lijst voedingsadviezen te komen.
Wanneer vrijwel alles misselijkheid oproept, is een theoretisch perfect voedingspatroon niet waar je behoefte aan hebt.
Wat lukt, is op dat moment belangrijk.
Soms zijn kleine hoeveelheden beter te verdragen. Soms lukt drinken beter als het koud is, via een rietje of in kleine slokjes. Soms valt één specifiek voedingsmiddel wekenlang beter dan alle andere dingen.
Reguliere adviezen bij HG zijn daarom eveneens gericht op kleine hoeveelheden van wat op dat moment nog verdragen wordt, waarbij medische behandeling nodig kan zijn wanneer voldoende vocht of voeding niet lukt.
Vanuit de Chinese voedingsleer kan ik later verder kijken naar wat jouw spijsvertering ondersteunt en wat past bij je TCM-patroon.
Maar tijdens een heftige periode van HG staat haalbaarheid voorop.

Ook wanneer je medicijnen gebruikt
Veel vrouwen met hyperemesis gebruiken medicijnen tegen misselijkheid of krijgen tijdelijk vocht, zouten en vitamines via een infuus. Bij ernstige klachten kan ziekenhuisbehandeling nodig zijn.
Acupunctuur kan hiernaast worden ingezet.
Tijdens de intake neem ik mee welke medicatie je gebruikt, hoe je daarop reageert en wat er op dat moment nog aan klachten aanwezig is.
De behandeling hoeft dus niet te wachten totdat je geen medicijnen meer gebruikt.
Persoonlijke begeleiding wanneer je weinig energie over hebt
Wanneer je HG hebt, kan zelfs naar een afspraak komen veel van je vragen.
Daar houd ik rekening mee.
De behandeling hoeft niet groot of intensief te zijn om passend te zijn. Juist wanneer je uitgeput bent, werk ik rustig en afgestemd op hoeveel je lichaam op dat moment aankan.
Soms ligt de nadruk vooral op acupunctuur. Op een ander moment kan ontspanning of een rustige lichaamsgerichte behandeling aanvullend prettig zijn.
Ik kijk niet alleen naar de diagnose hyperemesis, maar naar de vrouw die tegenover mij zit.
Hoe gaat het vandaag?
​
Wat lukt nog wel?
Waar heeft je lichaam op dit moment behoefte aan?
Dat vormt steeds het uitgangspunt.
Veelgestelde vragen over hyperemesis gravidarum
Wat is het verschil tussen zwangerschapsmisselijkheid en hyperemesis?
Zwangerschapsmisselijkheid komt veel voor en kan behoorlijk vervelend zijn. Bij hyperemesis zijn de klachten veel ernstiger. Normaal eten en drinken lukt niet goed meer en de klachten hebben grote invloed op je dagelijkse functioneren. Uitdroging en gewichtsverlies kunnen ontstaan.
Kan ik acupunctuur krijgen als ik hyperemesis heb?
Ja, acupunctuur kan aanvullend worden ingezet. De behandeling wordt afgestemd op je zwangerschapsduur, conditie, klachten en reguliere behandeling.
Kan ik komen wanneer ik medicijnen tegen misselijkheid gebruik?
Ja. Medicatie en acupunctuur hoeven elkaar niet uit te sluiten. Ik neem tijdens de intake mee welke medicatie en supplementen je gebruikt.
Hoeveel behandelingen zijn nodig?
Dat verschilt per situatie. Bij ernstige misselijkheid kan het passend zijn om in het begin wat dichter op elkaar te behandelen. We kijken steeds naar je reactie en naar hoeveel belasting een afspraak voor jou is.
Wat als ik nauwelijks kan drinken?
Wanneer je nauwelijks vocht binnenhoudt of signalen van uitdroging hebt, hoort de behandeling daarvan binnen de reguliere zwangerschapszorg. Acupunctuur kan daarna of daarnaast ondersteunend worden ingezet.
Kan hyperemesis de hele zwangerschap duren?
Bij veel vrouwen verminderen de klachten in de loop van de zwangerschap, maar HG kan langer aanhouden en bij een deel van de vrouwen tot ver in de zwangerschap aanwezig blijven.

Je hoeft je niet groot te houden
Hyperemesis kan een periode zijn waarin bijna al je energie naar de meest basale dingen gaat.
Eten. Drinken. Rusten. De volgende uren doorkomen.
Dan hoef je niet ook nog het gevoel te hebben dat je van je zwangerschap zou moeten genieten omdat anderen zeggen dat deze periode zo bijzonder is.
In mijn praktijk is er ruimte voor hoe het werkelijk met je gaat.
Ik ondersteun niet alleen de misselijkheid, maar kijk naar je hele lichaam, je energie, je spijsvertering en hoeveel deze periode van je vraagt.
Wil je weten of acupunctuur als aanvullende ondersteuning bij jouw hyperemesis past?
Je bent van harte welkom bij In Statera Praktijk in Alphen, Noord-Brabant.
Interne links
-
Zwangerschapsmisselijkheid en overgeven
-
Zwangerschap
-
Vermoeidheid en weinig energie tijdens de zwangerschap
-
Slecht slapen tijdens de zwangerschap
-
Spanning, stress of onrust tijdens de zwangerschap
-
Acupunctuur
-
Voeding
-
Voetreflextherapie
-
Tarieven
-
Afspraak maken
