Een kindje in stuitligging
Als je hoort dat je kindje nog met de billen naar beneden ligt
Tijdens een controle hoor je ineens: je kindje ligt in stuit.
Misschien had je daar zelf nog helemaal niet bij stilgestaan. Of misschien voelde je al dat er boven in je buik iets hards zat en vermoedde je dat het hoofdje daar nog lag.
Een stuitligging betekent dat je kindje met de billen of voeten naar beneden ligt in plaats van met het hoofd.
Eerder in de zwangerschap komt dit vaak voor. Kindjes bewegen nog veel en veranderen regelmatig van houding. Naarmate de zwangerschap vordert, gaan de meeste baby's vanzelf met het hoofd naar beneden liggen. Rond 36 tot 37 weken ligt ongeveer 3 tot 4 procent nog in stuitligging.
Wanneer je kindje rond 33, 34 of 35 weken nog in stuit ligt, kan moxatherapie een mogelijkheid zijn om te ondersteunen.
Niet om je kindje te dwingen te draaien.
Wel om beweging en ruimte te stimuleren in een periode waarin daar meestal nog gelegenheid voor is.
Wil je ondersteuning bij stuitligging tijdens de zwangerschap?
Wat is een stuitligging?
Bij een hoofdligging ligt het hoofdje van je kindje richting het bekken.
Bij een stuitligging liggen juist de billen of benen naar beneden.
Er bestaan verschillende vormen. Bij het ene kindje zijn de benen gebogen, terwijl een ander de benen omhoog langs het lichaam heeft liggen.
Voor de behandeling met moxa is vooral belangrijk dat duidelijk is dat je kindje daadwerkelijk in stuitligging ligt en hoeveel weken je zwanger bent.
Daarom vraag ik vooraf altijd wanneer de ligging voor het laatst is gecontroleerd.
Wat is moxa?
Moxa is een traditionele warmtetechniek uit de Chinese geneeskunde.
Er wordt gebruikgemaakt van een moxastick, gemaakt van gedroogd bijvoetkruid. De brandende stick wordt niet op de huid gezet, maar op enige afstand van een specifiek acupunctuurpunt gehouden zodat daar een duidelijke, aangename warmte ontstaat.
Bij stuitligging wordt hiervoor een punt aan de buitenzijde van de kleine teen gebruikt.
Dat lijkt misschien een bijzondere plek wanneer je bedenkt dat je kindje in je buik ligt.
Binnen de Chinese geneeskunde wordt dit punt al lange tijd toegepast bij stuitligging. Het is traditioneel verbonden met de overgang van Yin naar Yang en wordt gebruikt om beweging te ondersteunen.
Je eigen zwangerschapsprotocol beschrijft dezelfde gedachte: het doel is niet om de baby letterlijk te draaien, maar om het lichaam en het kindje te ondersteunen richting beweging.
Hoe kan moxa bij stuitligging werken?
Wat veel vrouwen tijdens of na het verwarmen merken, is dat hun kindje actiever wordt.
Dat zien we ook terug in het onderzoek naar moxa bij stuitligging. Een mogelijke verklaring is dat de warmtestimulatie invloed heeft op de activiteit van de baby, waardoor er meer beweging ontstaat. Ook de RCOG noemt dit als mogelijke verklaring voor het effect van moxibustie.
Het belangrijkste vind ik daarbij om realistisch te blijven.
Moxa draait je kindje niet met kracht.
We proberen niet van buitenaf de positie te veranderen.
De behandeling is erop gericht omstandigheden te ondersteunen waarin je kindje zelf kan bewegen wanneer daar ruimte en mogelijkheid voor is.
Sommige kindjes draaien.
Andere blijven in stuit liggen.
Beide zijn mogelijk.
Wanneer kun je moxa gebruiken bij stuitligging?
Timing is bij stuitligging belangrijk.
Vroeg in de zwangerschap heeft behandelen weinig zin, omdat kindjes dan nog voortdurend van positie veranderen.
Later wordt de beschikbare ruimte steeds kleiner.
Een veelgebruikte periode voor moxa is daarom rond 33 tot 35 weken zwangerschap.
De actuele patiënteninformatie van de RCOG vermeldt eveneens dat er enig bewijs is dat moxibustie in deze periode kan helpen om de kans op een hoofdligging te vergroten.
Je vakliteratuur beschrijft eveneens dat behandeling rond 33 tot 34 weken veel wordt toegepast en dat de kans op spontane beweging afneemt naarmate de zwangerschap verder vordert.
Ben je al verder dan 35 weken? Dan hoeft dat niet automatisch te betekenen dat er niets meer mogelijk is. Ik kijk dan naar jouw zwangerschapsduur, de ligging van je kindje en wat er binnen je reguliere zwangerschapszorg al besproken is.
Hoe ziet een behandeling bij stuitligging eruit?
Tijdens de eerste afspraak neem ik rustig de tijd.
We bespreken hoeveel weken je zwanger bent, wanneer de stuitligging is vastgesteld en hoe je zwangerschap tot nu toe verloopt.
Ik kijk daarnaast naar jou als geheel.
Hoe is je energie?
Hoe voelt je buik en bekken?
Heb je veel spanning?
Voelt je lichaam warm of juist koud?
Hoe goed kun je ontspannen?
Daarna laat ik je kennismaken met moxa en leg ik uit hoe de behandeling werkt.
De warmte wordt aan beide voeten toegepast. Je voelt vooral een steeds warmer wordend gevoel bij de kleine teen.
Daarnaast kan ik acupunctuur gebruiken wanneer dat past bij jouw persoonlijke beeld.
De eerste afspraak is dus meer dan alleen twintig minuten een moxastick vasthouden. Ik kijk ook naar wat jouw lichaam nodig heeft om zo veel mogelijk rust en ruimte te ervaren.
Wat zegt onderzoek over moxa bij stuitligging?
Moxa is één van de gebieden binnen zwangerschapsacupunctuur waar daadwerkelijk redelijk wat onderzoek naar is gedaan.
Een Cochrane-review uit 2023 concludeerde dat moxibustie naast de gebruikelijke zorg waarschijnlijk de kans verkleint dat een baby bij de geboorte nog in een niet-hoofdligging ligt. De zekerheid van dit bewijs werd als matig beoordeeld.
Ook de RCOG neemt moxa inmiddels mee in haar patiënteninformatie en noemt toepassing rond 33 tot 35 weken als een mogelijkheid die kan helpen, mogelijk doordat de bewegingen van de baby toenemen.
Dat betekent niet dat moxa bij iedere stuitligging werkt.
Er kunnen allerlei redenen zijn waarom een kindje niet draait of niet voldoende ruimte heeft om te draaien.
Daarom zie ik moxa als een mogelijkheid om te ondersteunen, niet als een garantie.
En acupunctuur?
Bij stuitligging staat moxa meestal centraal.
Acupunctuur kan aanvullend worden gebruikt wanneer ik daar vanuit jouw totale beeld aanleiding voor zie.
Bijvoorbeeld wanneer er veel lichamelijke spanning aanwezig is, je bekkengebied erg gespannen voelt of je moeite hebt om tot rust te komen.
Ik gebruik acupunctuur dus niet volgens de gedachte: meer naalden betekent meer kans dat de baby draait.
Juist niet.
De behandeling blijft rustig en afgestemd.
Moxa is de specifieke techniek die bij stuitligging centraal staat.
Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar stuitligging?
Binnen de Chinese geneeskunde wordt zwangerschap gezien als een voortdurende ontwikkeling van Yin en Yang.
In de laatste fase van de zwangerschap verandert de beweging langzaam richting geboorte.
Bij een kindje in stuit kijken we niet alleen naar de ligging, maar ook naar de omstandigheden eromheen.
Is er voldoende ontspanning?
Voelt de buik erg gespannen?
Is de moeder uitgeput?
Is er veel kou?
Hoe is de algemene draagkracht?
Daarmee bedoel ik niet dat de moeder de stuitligging veroorzaakt.
Het is een TCM-manier om te kijken naar het lichaam als geheel en om de behandeling niet uitsluitend op één positie van het kindje te richten.
De warmte van moxa wordt binnen deze traditie gebruikt om beweging en verandering te ondersteunen.
Ruimte en ontspanning
Wanneer je hoort dat je kindje in stuit ligt, ontstaat soms meteen een sterke focus op één doel:
Hij moet draaien.
Heel begrijpelijk.
Maar daardoor kan er ook veel spanning ontstaan.
Je gaat houdingen proberen, oefeningen zoeken, video's bekijken en ondertussen iedere beweging in je buik analyseren.
Ik probeer daar juist wat rust in te brengen.
Tijdens een behandeling hoef jij je kindje niet te laten draaien.
Je hoeft niets te presteren.
Je kunt zitten, de warmte ervaren en je lichaam zoveel mogelijk laten ontspannen.
Wat je kindje daarna doet, kunnen we niet afdwingen.
Moxa en een uitwendige versie
Moxa en een uitwendige versie zijn twee verschillende dingen.
Bij moxa wordt met warmte gewerkt bij een acupunctuurpunt en wordt de beweging van het kindje ondersteund zonder dat de buik wordt gemanipuleerd.
Bij een uitwendige versie probeert een gespecialiseerde verloskundige of gynaecoloog het kindje met de handen via de buik naar hoofdligging te bewegen. In Nederland wordt dit meestal rond 35 tot 36 weken besproken en doorgaans vanaf ongeveer 36 weken uitgevoerd.
Moxa hoeft een eventuele versie dus niet te vervangen.
Juist doordat moxa eerder in de zwangerschap wordt toegepast, kan het een stap zijn die je vóór die tijd wilt proberen.
Als je kindje daarna nog steeds in stuit ligt, kun je samen met je verloskundige of gynaecoloog bekijken welke mogelijkheden vervolgens bij jou passen.
Als je kindje niet draait
Dit stukje vind ik belangrijk.
Soms doe je alles volgens het boekje en blijft je kindje gewoon in stuit liggen.
Dat is geen mislukte behandeling.
En het betekent ook niet dat jij onvoldoende ontspannen was of iets verkeerd hebt gedaan.
Moxa kan beweging ondersteunen, maar bepaalt niet wat je kindje uiteindelijk doet.
Wanneer je baby na de behandeling in stuit blijft liggen, verschuift de aandacht.
Dan kan er ruimte komen om te kijken naar een uitwendige versie en, wanneer de stuitligging blijft bestaan, naar de mogelijkheden rondom de bevalling. Vanaf ongeveer 36 weken worden deze opties binnen de reguliere zwangerschapszorg met je besproken.
Ook in die fase kan ik er zijn voor ontspanning en voorbereiding.
Persoonlijke begeleiding bij een kindje in stuitligging
Een stuitligging kan ineens veel vragen oproepen.
Misschien had je een duidelijk beeld van hoe je wilde bevallen en voelt het alsof daar opeens onzekerheid tussen komt.
Dan vind ik het belangrijk dat een behandeling niet nóg iets wordt wat je moet doen of wat moet slagen.
In mijn praktijk kijken we rustig naar waar je staat.
Hoeveel weken je zwanger bent.
Hoe je kindje ligt.
Wat er al besproken is.
En wat jij nodig hebt.
Moxa staat bij stuitligging centraal. Wanneer passend kan acupunctuur worden toegevoegd en is er aandacht voor ontspanning, je bekkengebied en je algemene draagkracht.
Zonder garantie.
Wel met aandacht en een duidelijke begeleiding voor thuis.
Veelgestelde vragen over stuitligging en moxa
Wanneer ligt een kindje officieel in stuit?
Een baby kan gedurende een groot deel van de zwangerschap nog allerlei houdingen aannemen. Rond 36 weken liggen nog ongeveer 3 tot 4 van de 100 baby's met de billen of voeten naar beneden.
Wanneer kan ik het beste met moxa beginnen?
Een veelgebruikt moment is rond 33 tot 35 weken. In deze periode is er meestal nog meer ruimte voor beweging dan later in de zwangerschap. Ook de RCOG noemt juist deze periode voor moxibustie bij stuitligging.
Draait mijn baby door moxa?
Dat kan niemand garanderen. Moxa wordt toegepast om beweging te ondersteunen en sommige baby's draaien daarna naar hoofdligging. Andere baby's blijven in stuit liggen.
Wat is moxa precies?
Moxa is een warmtetechniek uit de Chinese geneeskunde. Een brandende stick van gedroogd bijvoetkruid wordt dicht bij een specifiek acupunctuurpunt gehouden. Bij stuitligging ligt dat punt bij de kleine teen.
Worden er ook naalden gebruikt?
Dat hoeft niet. Moxatherapie kan op zichzelf worden toegepast. Wanneer er vanuit jouw totale klachtenbeeld reden voor is, kan ik acupunctuur aanvullend inzetten.
Kan ik moxa zelf thuis doen?
Ja. Thuisbehandeling gedurende meerdere dagen wordt ook in de zwangerschapsliteratuur beschreven. Tijdens de eerste afspraak leg ik precies uit hoe je dit doet en krijg je een duidelijk protocol mee.
Wat als mijn baby ineens heel veel beweegt?
Meer beweging wordt regelmatig tijdens of na moxa ervaren. Denk je dat je kindje daadwerkelijk gedraaid is, dan laat je de ligging opnieuw controleren voordat je het vervolg bepaalt.
Kan ik moxa nog proberen als ik al 36 weken ben?
Dat hangt af van je situatie. De meeste informatie over moxa richt zich op de periode rond 33 tot 35 weken. Rond 35 tot 36 weken komt in Nederland meestal ook de uitwendige versie ter sprake.
Wat als mijn kindje in stuit blijft?
Dan bespreek je binnen je reguliere zwangerschapszorg de vervolgmogelijkheden. Dat kan een uitwendige versie zijn en, wanneer de stuitligging blijft bestaan, worden ook de mogelijkheden voor de geboorte met je besproken.
Ruimte om te bewegen, zonder iets af te dwingen
Wanneer je kindje in stuit ligt, is het heel begrijpelijk dat je hoopt dat het nog draait.
Moxa kan een manier zijn om daar in een rustige fase van de zwangerschap ondersteuning aan te geven.
Niet door je kindje van buitenaf te draaien.
Maar door warmte, beweging en ruimte te ondersteunen en vervolgens te kijken wat jouw kindje daarmee doet.
Je bent van harte welkom bij In Statera Praktijk in Alphen, Noord-Brabant.
Interne links
-
Zwangerschap
-
Voorbereiding op de bevalling
-
Ondersteuning rond de uitgerekende datum
-
Spanning, stress of onrust tijdens de zwangerschap
-
Bekkenpijn tijdens de zwangerschap
-
Acupunctuur
-
Tarieven
-
Afspraak maken